Categorieën
Drieluik

Reflecteren op kunstenaarskunsten

Drieluik: Op zoek naar de essentie van het vakmanschap implementeren

In het tweede deel van de drieluik ‘op zoek naar de essentie van het vakmanschap’ vertelt Madelon Rooseboom, adviseur implementeren bij ZIN, over het Expertisenetwerk Implementatie en hoe reflecteren op mens en zijn praktijksituatie de mooiste kunstenaarskunsten naar boven haalt.

Deel 2: reflecteren op kunstenaarskunsten

Om meer zicht te krijgen in de kunst van het implementeren, heb ik, al weer een paar jaar geleden, de stap gezet om het Expertisenetwerk Implementatie op te richten. Overigens, niet voordat een collega-implementatiedeskundige Brigitte Gijsen van het IKNL in een bijeenkomst had aangegeven graag met anderen implementatielessen te willen delen. Samen vormen we het kernteam – zo ook Dunja Dreesens en Margot Fleuren – om voor het Expertisenetwerk Implementatie jaarlijks leerbijeenkomsten te faciliteren en een netwerk van implementatiedeskundigen bijeen te brengen zodat we elkaar kunnen verrijken. In deze bijeenkomsten proberen we het leren zodanig vorm te geven dat we meer de tacit knowledge kunnen delen. Dit om te proberen vast te pakken hoe theorie en praktijk ineengestrengeld raken en wat dan de kunst is die je als implementatiedeskundige zou moeten bezitten om tot dit succes te komen.

Elke bijeenkomst pakken we een thema op dat in het netwerk speelt en om aandacht vraagt. Zo hebben we het gehad over het toepassen van eHealth, Deep Democracy als veranderaanpak, social nudgen en netwerken als implementatiestrategie. Elke keer introduceren we het onderwerp vanuit een theoretische blik van een deskundige(n) en gaan we in groepjes uiteen om met elkaar te bespreken: ‘hoe gebruiken we dit in onze praktijk?’ of ‘hoe kunnen we dit in onze praktijk gebruiken?’.
Met andere woorden, hoe zijn we bezig als kunstenaars om een vernieuwing, verandering of verbetering in de zorgpraktijk in te bedden. Welke kunstenaarskunsten hebben we nodig om interacties tussen mensen onderling of tussen mensen en dingen tot een werkende compositie te maken zodanig dat het tot praktijkverbeteringen leidt?

Zonder niet alle lessen te delen die we met elkaar hebben opgedaan, is er een bijeenkomst waarin we vanuit het werk van twee top-implementatiedeskundigen een mooie exploratie hebben uitgevoerd waarin de kunstenaarskunsten prachtig ontsproten.

Kunstenaarskunsten

Margot Fleuren en Henk van Stel (R.I.P) vertelden hoe zij in hun implementatiewerk tot veranderstrategieën komen. Margot presenteerde het door haar ontwikkelde MIDI-model . Ze gaf aan dat ze dit model gebruikt als denkkader om gefundeerd en systematisch te werken met haar oog telkens op wat er gebeurt in de praktijk. Henk vertelde over zijn veranderaanpak door het doen van implementatie-actieonderzoek. Deze werkwijze was voor hem cruciaal om de betrokkenen tot eigenaarschap te laten komen waardoor ze door het doen van onderzoek zelf zien en ervaren.

De grote vraag voor mij was, waar in het werk van Margot en Henk, zit de essentie van het vakmanschap wat we als ‘kunstenaarkunsten’ in de vingers moeten krijgen?

Het eerste dat me opviel was dat beide, hoewel vanuit een andere aanpak, gefocust zijn op de mensen en de praktijksituatie. Het gebruik van raamwerken, aanpakken, modellen is een gefundeerde houvast om je in de praktijk te oriënteren. Het tweede dat mij opviel was dat de aanpak vooral erop gericht is om inzicht te krijgen in implementatie-aspecten die aanwijzingen geven om je verander/implementatiestrategie op te richten. Het derde aspect dat me opviel was dat de implementatiedeskundigen vervolgens op basis van erkende implementatiestrategieën en instrumenten praktische activiteiten faciliteren of adviseren.

Categorieën
Geen categorie

Aandacht en kunstwerk om implementatie inzichten te verstrengelen met de praktijk

Drieluik: Op zoek naar de essentie van het vakmanschap implementeren

In een drieluik vertelt Madelon Rooseboom, adviseur implementeren bij ZIN over het vakmanschap van implementeren. In dit eerste deel gaat het over de aandacht en kunstwerk om implementatie inzichten te verstrengen met de praktijk. Madelon geeft aan welke theorieën haar geïnspireerd hebben en hoe ze anderen daarmee inspireert.

Deel 1: Aandacht en kunstwerk om implementatie inzichten te verstrengelen met de praktijk

Wat vind ik het heerlijk om allerlei inzichten over veranderen en implementeren te lezen, te proberen te begrijpen en dan te kijken waar en hoe ik ze kan toepassen in mijn werk bij Zorginstituut Nederland. Vanuit verschillende tradities probeer ik mijn kennis te verbreden en te verdiepen. Zo heb ik me bijvoorbeeld niet alleen verdiept in de alom bekende, traditionele implementatiewetenschap van Richard Grol en Michiel Wensing, juist ook het werk van oa. Carl May die tot een algemene implementatietheorie is gekomen, het werk over coproductie van Sheila Jasonoff, het veranderperspectief van Helen Bevan, de inzichten van Bruno Latour waar ook mijn basis ligt, Harold Jarche, Mary Uhl-Bien, Alex Pentland, Etienne Wenger en Greg Satell over het verspreiden van ideeën en innovaties via netwerken, bewegingen en Communities of Practices, de complexity science waar Trisha Greenhalgh, Jeffery Braithwaite en het platform Systems Innovation over delen, zijn allerlei tradities die bijdragen aan een voor mij prachtig, multidisciplinair perspectief op veranderen en implementeren.

In mijn werk gebruik ik de opgedane inzichten en probeer ik bij coaching en advies mensen te laten focussen op hoe zij deze inzichten in hun specifieke context kunnen uitwerken. Ik leg hierbij niet zo zeer de nadruk op het uitwerken van plannen van aanpak. Ik probeer mensen te laten richten op wat er in de praktijk gebeurt, hoe het daar werkt, wie daar actief zijn en hoe implementatie- en veranderinzichten mede door het inzetten van werkvormen hierin tot verandering en toepassing leidt.

Maar wat is het nou dat maakt dat wetenschappelijke inzichten en aanpakken en raamwerken gaan werken in de praktijk? En hoe zit het nu dat het uitrollen van interventies en innovaties op basis van pilots, waarin allerlei hulpmateriaal is gemaakt zoals handboeken, leidraden en checklijsten, niet lukt?

Elke keer in het implementatiewerk, ervaar ik weer dat er aandacht en kunstwerk nodig is om met behulp van verander/implementatie-inzichten, methoden en tools de te implementeren kennis, interventie of innovatie te laten verstrengelen met de praktijk, zodanig dat deze gebruikt gaat worden en gaat werken in de betreffende situatie.